Raken

Raken

Hoe zorg je dat er een evenwichtige balans is in betrokkenheid en afstand, zodat je als professional optimaal je werk kunt uitvoeren?

In mijn werk heb ik regelmatig te maken met bewoners die overlijden, dit is een stukje zorg dat bij het beroep hoort. Het laatste stukje zorg, de zorg in de laatste fase van het leven, is een specifiek stuk zorgverlening. Hoe bijzonder is het om zorg te mogen verlenen in deze fase, hoe je zorgvuldig en nauwkeurig met respect zorgt dat deze persoon op een comfortabele en waardige manier het leven afsluit. Het luisterende oor dat je biedt in deze fase aan partners, kinderen of kleinkinderen: zij delen vaak mooie herinneringen, uiten hun verdriet en emotie, berusten in wat er komen gaat. Hoe bijzonder is dat, als je dat mag doen.

Soms is het leven lijden geworden, rest er niets dan angst, pijn of verdriet. Is er niets dat troostend helpt hoe hard je ook je best doet. Blijf je altijd zoeken en proberen, puzzelen en piekeren en moet je soms genoegen nemen met het feit dat er maar één ding rest: acceptatie. Acceptatie dat dit lijden een schrijnend gevolg is van deze ziekte voor deze bewoner. Dat je niets kunt doen dan een geruststellend vertrouwen uitstralen zodat de ander weet dat je er voor hem bent.

Het is een samenhang van verschillende factoren die ervoor zorgen dat ik hier voor mezelf op de juiste manier mee kan omgaan en er zó naar kan kijken dat het me niet op zo’n manier raakt dat ik er ’s nachts van wakker lig en het als een last voelt. Dat ik aan het eind van mijn werkdag terug kan kijken met een goed gevoel. Ik kan denken: ‘Ik heb het goed gedaan’. Dan is mijn weegschaal in balans en slaag ik in wat ik nastreef in mijn werk.

Hoewel het in balans houden van mijn weegschaal me over het algemeen vrij goed af gaat, ging het toch een keer mis en raakte ik uit evenwicht. Een bewoonster voor wie het leven lijden was geworden, haar wereld bestond uit angst en paniek. Zo veel geprobeerd, gezocht, gepuzzeld en gepiekerd totdat alleen het accepteren van de situatie nog overbleef. Haar lijden deed me verdriet, ik kon het moeilijk loslaten en nam het mee naar huis. Het bleef maar rondspoken in mijn hoofd en veroorzaakte twijfel bij mezelf: waarom kon ik het niet loslaten? Ik had in de loop der jaren verschillende moeilijke situaties doorgemaakt en niet eerder had ik het me zo aangetrokken als nu. Was het een gevoel van falen of tekortschieten, dat het niet lukte haar angsten en paniek te verminderen?

Toen ze overleed ging ik samen met een collega naar haar uitvaart, een indrukwekkende dienst waarin een warm en liefdevol beeld werd geschetst door haar dierbaren over haar leven. Haast tastbaar… Een bewogen leven, niet altijd even gemakkelijk. Maar op iedere foto verscheen ze met een stralende lach en twinkelende ogen. Het deed me zo veel goeds te zien hoe gelukkig ze was geweest en had genoten van het leven en dat was wat ik nodig had om het voor mezelf los te kunnen laten. Ik kon gepaste afstand nemen waardoor mijn weegschaal weer in balans kwam. Hierdoor zag ik ook in dat er geen sprake was geweest van falen of tekortschieten, we hadden ons uiterste best gedaan en goed voor haar gezorgd. Soms zijn dingen gewoon zoals ze zijn.

Was ik niet professioneel genoeg geweest, dat deze situatie me zo raakte, vraag ik mezelf af. Misschien niet, in dat geval hoop ik ervan te leren. Maar misschien juist wel en heeft iedere zorgverlener soms een situatie nodig waardoor hij zichzelf even tegenkomt. Stilstaat bij wat wij eigenlijk doen in ons werk en nooit uit het oog verliezen dat het draait om mensen.

Dat zijn we tenslotte allemaal.

Een reactie plaatsen